Schengen 90/180 gün kuralı: Almanya’da süre aşımı cezası ve EES

Schengen bölgesine kısa süreli giren Türk vatandaşları, herhangi bir 180 günlük dönem içinde toplam 90 günden fazla kalamaz. Bu süre altı ayda bir ya da yılbaşında sıfırlanmaz. Bulunduğunuz her gün için geriye doğru 180 gün sayılır; Almanca resmi metinlerde buna "Rückwärtsrechnung" denir.

Almanya'da bu sınırı aşan kişi, kusurun derecesine göre idari para cezasıyla (Bußgeld) ya da ceza davasıyla karşılaşabilir. Basında geçen 3.000 euro, yani 29 Ekim 2026 kuruyla yaklaşık 167 bin TL, Alman İkamet Kanunu'nun (Aufenthaltsgesetz, kısaca AufenthG) 98. maddesinde ihmal hali için öngörülen üst sınırdır. Bilerek ve uzun süre kalınan durumlarda iş ceza hukukuna kayar.

Tek bir günün bile neden önemli hale geldiğinin cevabı EES. Avrupa Birliği'nin Giriş/Çıkış Sistemi 10 Nisan 2026'dan beri tüm dış sınırlarda tam olarak çalışıyor ve pasaport damgasının yerini aldı. Eskiden silik bir damga yüzünden gözden kaçabilecek fazladan gün artık sistemde otomatik olarak görünüyor.

Schengen 90 gün kuralı nasıl hesaplanır?

Kuralın dayanağı, Schengen Sınırlar Kodu'nun (Verordnung (EU) 2016/399, Almanca "Schengener Grenzkodex") 6. maddesidir. Almanya bunu İkamet Yönetmeliği'nin (Aufenthaltsverordnung, AufenthV) 1. maddesinde "Kurzaufenthalt" (kısa süreli kalış) olarak tanımlıyor: 180 günlük dönemde en fazla 90 gün; bu 180 gün, kalınan her günden geriye doğru hesaplanır.

Hesaplamada üç kural var:

1. Giriş ve çıkış günü, saati ne olursa olsun, tam gün sayılır. Gece 23.50'de girip ertesi sabah 06.00'da çıkan biri 2 gün kullanmış olur.
2. 90 gün ülke başına değil, Schengen bölgesinin tamamı için geçerlidir. Almanya'da 60, Fransa'da 30 gün kalan kişinin hakkı dolmuştur.
3. Sabit bir sıfırlanma tarihi yoktur. Eski günler 180 günlük pencereden çıktıkça yeni haklar açılır.

Pratik bir kontrol yolu da var: Schengen bölgesi dışında kesintisiz 90 gün geçiren kişi, döndüğünde yeniden tam 90 günlük hakka sahip olur.

Örnek hesaplama

Ayşe Hanım 1 Mart 2026'da Frankfurt'tan girdi, 30 Nisan 2026'da çıktı. Bu 61 gün eder. 10 Haziran 2026'da tekrar giriyor.

10 Haziran'dan geriye 180 gün sayınca pencere 13 Aralık 2025'te başlıyor. Bu pencerede 61 gün kullanılmış, geriye 29 gün kalmış. Giriş günü de sayıldığı için Ayşe Hanım'ın son yasal günü 8 Temmuz 2026'dır. 9 Temmuz'da hâlâ Schengen bölgesindeyse süreyi aşmış olur.

Kendi hesabınızı oluşturmak için iki resmi araç var. Avrupa Komisyonu'nun Göç ve İçişleri Genel Müdürlüğü (DG HOME) sitesinde, Schengen ve sınır geçişi bölümünde "Short-stay calculator" bulunuyor; Almanya'nın dış temsilcilikleri (service.diplo.de) aynı aracı "Aufenthaltsrechner" adıyla anlatan Almanca bir kullanım kılavuzu yayımlıyor. EES kaydınız varsa AB'nin resmi seyahat portalı travel-europe.europa.eu üzerindeki "Check how long you can stay" aracı, pasaport bilgileri ve planlanan tarihlerle kalan gününüzü "OK / not OK" şeklinde gösteriyor.

1 yıllık çoklu (multi) vizeyle kaç gün kalabilirim?

Vize etiketinde iki ayrı bilgi var: geçerlilik aralığı ("gültig von / bis") ve kalış süresi ("Dauer des Aufenthalts"). Bir yıllık çok girişli (multi) vize, bir yıl boyunca istediğiniz kadar kalabileceğiniz anlamına gelmez. Bu vizeyle de her 180 günde en fazla 90 gün kalınabilir. Etikette 90'dan az gün yazıyorsa sınır o sayıdır.

Örnek: Vizeniz 1 Ocak - 31 Aralık 2026 arası geçerli ve 1 Ocak - 31 Mart arasında 90 günün tamamını kullandınız. 1 Nisan - 29 Haziran arasında 90 gün dışarıda kaldıktan sonra 30 Haziran'da yeniden girip 27 Eylül'e kadar, yani tekrar 90 gün kalabilirsiniz. Yeni vize gerekmez, çünkü vize hâlâ geçerli.

Etiketteki giriş sayısına da bakın ("Anzahl der Einreisen"). "01" yazıyorsa vize tek girişlidir; Schengen'den çıktığınız anda kullanılmış olur ve kalan günler yeni bir giriş hakkı vermez. "MULT" çok girişli vize demektir.

Kural kimleri bağlıyor?

Kural, AB vatandaşı olmayan ve Schengen bölgesinde oturum izni bulunmayan herkesi bağlar. Pasaportun rengi vize ihtiyacını değiştirmez; 90/180 sınırını da değiştirmez.

Almanya'da oturan Türk vatandaşları için en sık karışan nokta şu: oturum izniniz Almanya'da sınırsız kalmanızı sağlar, ama Avusturya'da, İtalya'da veya Hollanda'da geçirdiğiniz günler yine 90/180 sınırına tabidir. Bunun dayanağı Schengen Uygulama Sözleşmesi'nin 21. maddesi (Almanca "Schengener Durchführungsübereinkommen", kısaca SDÜ). Alman idare mahkemeleri bu maddeyi dar yorumluyor: başka bir Schengen ülkesinin oturum izniyle Almanya'ya yerleşme niyetiyle gelen kişinin girişini hukuka aykırı sayan kararlar var.

Oturum izninizin süresi dolmak üzereyse dikkat edin. Süresi bitmeden Yabancılar Dairesi'ne (Ausländerbehörde) uzatma başvurusu yaptıysanız, karar çıkana kadar kalışınız AufenthG 81. madde uyarınca hukuka uygun sayılır ve size bir geçici belge (Fiktionsbescheinigung) verilir. Başvuruyu süre bittikten sonra yapanlar bu korumadan çoğu zaman yararlanamaz.

Almanya'da süre aşımı cezası: 3.000 euro nereden geliyor?

90 günü aşan kişi Almanya'da "izinsiz kalış" (unerlaubter Aufenthalt) durumuna düşer ve ülkeyi terk etmekle yükümlü olur (Ausreisepflicht, AufenthG 50. madde). Sonuç tek bir rakamdan ibaret değil; kusurun derecesine ve sürenin uzunluğuna göre değişir.

Bir ayrıntı önemli: 95. maddede yer alan ceza, kişinin "icrası kabil çıkış yükümlülüğü" (vollziehbar ausreisepflichtig) bulunmasına, çıkış süresinin verilmemiş ya da dolmuş olmasına ve sınır dışı etmenin ertelenmemiş olmasına bağlıdır. 98. madde'deki para cezası da aynı fiilin ihmalle işlenmesini arıyor. Yani bir günlük aşımda otomatik olarak 3.000 euro kesilmez; 3.000 euro üst sınırdır.

Parasal cezadan daha kalıcı sonuç ise kayıttır. EES süre aşımını kaydeder, sonraki vize başvurusunda konsolosluk bu kaydı görür. AB Vize Kodu'na (Verordnung (EG) Nr. 810/2009) göre konsolosluk, başvuru sahibinin vize süresi bitmeden ayrılacağına ikna olmazsa vizeyi reddedebilir. Önceki bir süre aşımı bu değerlendirmede aleyhinize işler.

Türkiye'den başvuranlar için bu ret ayrıca pahalı. Almanya'nın Türkiye'deki temsilcilikleri, randevudan karara kadar geçen sürenin 11 aya çıkabildiğini kendi sitelerinde belirtiyor. Süre aşımı nedeniyle alınan bir ret, aileyi ziyaret planlarını 1 yıl erteleyebilir.

Almanya'dan çıkarken sınırda ne olur?

Süre aşımı çoğunlukla çıkışta, Federal Polis'in (Bundespolizei) pasaport kontrolünde tespit edilir. Polis olayı tutanağa geçirir ve ceza soruşturması ya da kabahat işlemi başlatır. Almanya'da ikametgâhı olmayan kişiden, ileride çıkabilecek ceza ve masraflar için teminat (Sicherheitsleistung) istenebilir; dayanağı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (Strafprozessordnung, StPO) 132. maddesidir. Ardından kişi uçağına binebilir, dosya ise savcılıkta ya da idari makamda devam eder.

Dosyanın her zaman ceza ile bitmesi gerekmez. Kusur hafifse savcılık StPO 153. madde uyarınca dosyayı kapatabilir; kabahatlerde de idari makam OWiG 47. madde (Ordnungswidrigkeitengesetz) uyarınca takdir yetkisini kullanır. Bunun için tutanağa doğru bir iletişim adresi verin, gelen yazılara süresi içinde yanıt verin ve uçuş iptali gibi belgeleri saklayın.

"15 güne kadar sadece uyarı" diye bir kural yok.

İnternette ve bazı yapay zekâ özetlerinde, aşım süresine göre kademeli bir tablo dolaşıyor: 15 güne kadar uyarı, 3 aya kadar 1 yıl yasak, daha fazlası için 3 ila 5 yıl yasak gibi. Alman hukukunda böyle sabit kademeler yok. Giriş ve ikamet yasağının verilip verilmeyeceğine ve süresine Yabancılar Dairesi dosyaya göre karar verir (AufenthG 11. md.); aşımın uzunluğu, kasıt ve kişinin geçmişi bu kararda belirleyicidir. Bu yüzden bir günlük aşımın sonuçsuz kalacağına güvenmeyin.

EES sistemi ne değiştirdi? ETIAS ne zaman başlıyor?

EES (Entry/Exit System, Almanca "Einreise-/Ausreisesystem") Schengen'e kısa süreli gelen AB dışı yolcuların her giriş ve çıkışını dijital olarak kaydediyor. Dayanağı Verordnung (EU) 2017/2226. Sistem 12 Ekim 2025'te kademeli olarak devreye girdi ve 10 Nisan 2026'dan beri 29 ülkenin tüm dış sınır kapılarında tam kapasiteyle çalışıyor.

İlk girişte pasaport bilgileri, yüz görüntüsü ve parmak izi alınır. Sonraki her geçişte tarih ve yer kaydediliyor; girişi reddedilen kişiler de sisteme kaydediliyor. Avrupa Komisyonu'na göre EES pasaport damgası yerini aldı ve süresi dolanları otomatik olarak tespit ediyor. Pratikte bunun anlamı şu: eskiden iki damga arasındaki günleri elle sayan sınır polisi, şimdi ekranda kalan gün sayısını görüyor.

Almanya'da oturum izni olanlar EES'e kaydedilmez, çünkü sistem yalnızca kısa süreli kalışlar için tasarlanmıştır. Seyahatte oturum kartınızı pasaportunuzla birlikte göstermeniz bu nedenle önemlidir.

ETIAS ise ayrı bir sistem. Vizesiz seyahat edebilen ülke vatandaşları, yolculuk öncesinde çevrimiçi seyahat izni isteyecek; dayanağı Verordnung (EU) 2018/1240. Avrupa Komisyonu Nisan 2026'da başlangıç için 2026'nın son çeyreğini işaret ediyordu. Ekim 2026 sonu itibarıyla resmi bir başlangıç tarihi ilan edilmedi; AB tarihi birkaç ay önceden duyuracağını belirtiyor. Bordo pasaportla seyahat eden Türk vatandaşları vize almaya devam ettiği için ETIAS'tan çok EES onları ilgilendiriyor.

90 günü aşma riskiniz varsa ne yapmalısınız?

En önemli kural: süre dolmadan harekete geçin. Süre bittikten sonra yapılan başvuruların çoğu sizi korumaz.

1. Günleri yolculuktan önce sayın. Resmi hesaplayıcıyı kullanın, biniş kartlarını ve biletleri saklayın. EES kaydıyla kendi hesabınız çelişirse elinizde belge olur.
2. Uçuş iptali, hastalık ya da başka bir mücbir sebep nedeniyle çıkamıyorsanız, süre dolmadan bulunduğunuz yerdeki Yabancılar Dairesi'ne (Ausländerbehörde) başvurun. Vize Kodu'nun 33. Maddesi, mücbir sebep, insani nedenler veya ciddi kişisel gerekçeler nedeniyle vizenin uzatılmasına (Visumverlängerung) izin verir. Hastane raporu ya da havayolunun iptal yazısı gibi belgeleri ekleyin.
3. Almanya'da kalıcı bir planınız varsa, Schengen vizesiyle gelip burada oturum izni almaya çalışmayın. Kural olarak oturum izni için doğru vizeyle, yani ulusal vizeyle gelinmesi gerekir (AufenthG 5. md. 2. fıkra, "Visumverfahren"). İstisnalar sınırlıdır ve dosyaya göre değişir.
4. Süreyi zaten aştıysanız en kısa sürede çıkış yapın ve gecikmenin sebebini belgeleyin. Yabancılar Dairesi'nden ya da para cezası makamından bir dinleme yazısı (Anhörungsbogen) gelirse süresi içinde cevap verin; susmak genellikle aleyhinize olur.

Adres kaydı (Anmeldung) yaptırmak kalış hakkı doğurmaz. Belediyeye kayıt olmanız, 90 günlük sınırı uzatmaz ve oturum izni yerine geçmez.

Pangea Law & Consulting, Almanya'daki vize, oturum ve kalış süresi sorunlarında Türkçe ve Almanca dillerinde destek sunuyor. Durumunuzu ilk adımda görmek için sitedeki vize uygunluk analizini kullanabilir ya da online randevu alabilirsiniz.

Schengen 90/180 Gün Kuralı ile İlgili Sık Sorulan Sorular